Lekkokrytyka

Religie przez wieki obrosły mistycyzmem i enigmatycznością. To, co stanowi ich fundament, namacalną relację z Bogiem, podstawę praktykowania, nierzadko jest trudne do pojęcia, a jeszcze częściej mylone bądź źle odczytywane.  Zmierzyć wiarę. Dlaczego wiara góry przenosi i skąd się bierze przedstawia wiele elementów wiary – takich jak modlitwa, wstawiennictwa, objawienia czy cudy – naukowo tłumacząc ich istotę, stawiając w prawdziwym świetle. W zależności od wyznawanych światopoglądów i idei różne zjawiska tłumaczy się inaczej. Jedni przypisują pewnym wydarzeniom miano cudu, drudzy widzą w nich wyłącznie zbieg okoliczności lub działanie organizmu. Jedni wierzą w modlitwy wstawiennicze, inni przypisują ich rzekomym owocom efekt placebo. Jedni upatrują w medytacji sposób na szczęśliwe życie, inni nie dostrzegają w niej żadnych mistycznych przeżyć. Urlich Schnabel recenzowaną książką odpowiada na wiele pytań oraz rozjaśnia niejasności i tajemnice, jakie wytworzyły się wokół w...

Źródło Procedura to powieść wielowymiarowa, w której treść i forma stanowią jedność. Rzecz traktuje w sposób szeroki o istocie tworzenia, przedstawiając jednocześnie równie dogłębnie tragizm życia głównego bohatera. Książkę można podzielić na trzy części, z czego dwie pierwsze – dotyczące stwarzania, tworzenia oraz losów pewnego człowieka, co zobowiązał się stworzyć gnoma – stanowią swoiste preludium, wigilię ostatecznej opowieści. Przedstawiona historia stanowi wymowną esencję ludzkiego życia, jako toczącego się dwojako: drogą zewnętrzną oraz wewnętrzną. Te dwie płaszczyzny, choć budujące jedną osobowość, jednego człowieka, nie zawsze idą w parze, jednym stałym krokiem. Niekiedy – jak u bohatera Procedury  – rozchodzą się, generując osobę rozbitą, o dualnych przeżyciach, których społeczno–materialny stan przeczy własnej samoocenie, emocjonalnemu i psychicznemu poczuciu. Harry Mulisch kreuje bohaterów ciekawych, zróżnicowanych, o interesującej psychice, trudnych do je...

Zakończenie II wojny światowej doprowadziło nie tylko do ukształtowania się nowego ładu na świecie, ale również zapoczątkowania pewnych procesów i wydarzeń, które dziś traktowane są jako tajemnice, na które spuszczane są zasłony milczenia. Annie Jacobsen jest dziennikarką oraz autorką książki Area 51, która przez wiele tygodni gościła na listach bestsellerów, stając się międzynarodowym hitem wydawniczym. Zajmuje się przede wszystkim sprawami dotyczącymi broni, wojny oraz bezpieczeństwa narodowego. Operacja Paperclip przedstawia historię niemieckich zbrodniarzy wojennych – naukowców, chemików, lekarzy, fizyków – którzy w końcowym okresie II wojny światowej, za sprawą tajnych operacji amerykańskich służb specjalnych, trafiły do USA. Tam – wykorzystując zebraną wiedzę, opracowane techniki oraz nabyte umiejętności – rozpoczynali pracę dla Stanów Zjednoczonych, biorąc tym udział w wyścigu militarnym ze Związkiem Radzieckim. To, co przede wszystkim stanowiło o potędze III Rzeszy, t...

Dwaj Panowie to zbiór korespondencji, jaka miała miejsce prze okres czterech lat, ponad dekadę temu, między dwoma przyjaciółmi: Janem Nowickim i Piotrem Skrzyneckim. Listy te – niegdyś publikowane na łamach Przekroju – trafiając dziś w ręce czytelników, wciąż zachwycają i intrygują treścią. Recenzowana książka to pozycja szczególna. Listy w niej zebrane pochodzą z dwóch różnych płaszczyzn: profanum – z której pisze autor, Jan Nowicki, oraz sacrum, z której koresponduje przyjaciel pisarza, Piotr Skrzynecki. Można spostrzec więcej: listy pochodzą z dwóch różnych nieprzystających do siebie światów; kontrastujących wręcz. Jedne wysyłane są z naszej ziemskiej rzeczywistości, drugie z nieba. Jedne dotyczą spraw bieżących, drugie spisywane są wśród aniołów oraz pozaziemskich zjawisk. Autorem – zarówno nadawcą, jak i adresatem – jest dokładnie ta sama osoba, choć nazwiska na kopertach stanowią inaczej. O co zatem chodzi? O tęsknotę. Po śmierci Piotra Skrzyneckiego, która miała mi...

Sztuką jest napisać książkę historyczną, która nie tylko stanowiłaby źródło informacji, ale również emocji. Wiesławowi Adamczykowi – głównemu autorowi recenzowanej pozycji (obok Barbary Dominiczak i Ewy Ledóchowicz) – udało się to. Narracją omawianego tomu – głosem młodych ludzi – opowiada historię, która przede wszystkim wzrusza. Historię dzieci, które w czasie II wojny światowej zostały deportowane w głąb Związku Radzieckiego. Kwiaty polskie na wygnaniu to fascynujący portret świadomości ludzkiej, dotyczący problemów, jakimi są zsyłki, wojna oraz tułaczka po świecie. Z racji tego, że bohaterami zebranych opowieści są dzieci – na podstawie ich pamiętników, rysunków, wierszy oraz wpisów poznajemy omawianie zagadnienia – wyłaniający obraz cechuje iście dziecięce, choć nie infantylne, podejście: ze strachem miesza się naiwność, ze złem dobroć, z niewiedzą nadzieja, z krzywdzą niezrozumienie. Mamy do czynienia ze wstrząsającymi obrazami rozstań, rozdzielań rodziny, porzucania znane...

Hajer na andyjskim szlaku to czwarta książka Mieczysława Bieńka, traktująca o jego podróżach. Tym razem przedstawia historię wyprawy po krajach Ameryki Południowej, która miała miejsce cztery lata temu, w roku 2011. Tematy, których podejmuje się autor, dotyczą wielu aspektów podróży – trudu fizycznego i finansowego, sposobów zwiedzania i docierania w odległe miejsca, warunków życia, kultury i przyzwyczajeń spotkanych ludzi oraz poznanych społeczności, osobliwych wydarzeń i zjawisk. Mieczysław Bieniek, były górnik, a obecnie podróżnik, podróżując przez Kolumbię, Ekwador, Peru oraz Boliwię, ukazuje szeroki portret poszczególnych społeczeństw, uwypuklając ich tradycję, historię, mentalność, postawy oraz relacje, w jakie tubylcy z nim wchodzą. Autor, jak sam przyznaje, preferuje tanie podróżowanie, co nie zawsze pokrywa się z nastawieniem mieszkańców odwiedzanych miejsc, gdyż Ci – na różne sposoby – chętnie naciągają turystów. Jedni, wprowadzają w błąd, podając nieprawidłową walutę...

Halina Poświatowska należy do grona tych twórców, których twórczość – ze względu na formę oraz poruszaną tematykę – jest wciąż aktualna i chętnie czytana. Jej spuścizna zachwyca i intryguje, a wydany niedawno zbiór korespondencji i wspomnień, opracowany przez Mariolę Prywzan, przybliża tę fascynującą postać, pozwalając odbiorcy przeniknąć do świata poetki. Na recenzowany tom składają się listy, wspomnienia, anegdoty, liczne fotografie, rękopisy oraz dokumenty. Wybranie tego sposobu przedstawiania sylwetki poetki owocuje nie nie tylko szerokim, wielobarwnym, złożonym i wieloperspektywistycznym portretem samej artystki, ale również wielu społeczności, w tym twórców skupionych wokół krakowskiego Domu Literatów. Haśka. Poświatowska we wspomnieniach i listach kreuje wizję poetki, jako kobiety niezwykle pogodnej, pomimo trudnych i niesprzyjających realiów oraz okoliczności, w jakich została obsadzona. Nawiązuję przede wszystkim do nieuleczalnej choroby serca, która nie tylko psyc...

Literatura kryminalna cieszy się niegasnącą popularnością, czego przyczyn doszukiwać możemy się na wielu płaszczyznach. Osobiście preferuję te najbardziej subiektywne, takie jak wyjątkowość bezpośredniego kontaktu z przedstawioną rzeczywistością, współgranie i współtworzenie prowadzonych śledztw tudzież poszukiwań, intensywność przeżyć i pojawiających się emocji oraz poczucie zaangażowania w życie bohaterów.  Literatura Kryminalna. Śledztwo w sprawie gatunków przedstawia to zagadnienie, zahaczając o wiele innych (na przykład o strukturę, historię, rozwój i konstrukcję powieści), w sposób dogłębny, poszerzający świadomość i zdolności literackiej percepcji czytelnika. Na recenzowany tom składają się materiały z sesji naukowej przeprowadzanej podczas X Międzynarodowego Festiwalu Kryminału Wrocław 2013. Są to artykuły – rozprawy i eseje – traktujące o literaturze kryminalnej, analizujące między innymi historię tego gatunku, jego rozwój i podział, strukturę, konkretne tytuły oraz...

Czas zbrodni. Zmyślone kroniki kryminalnego Wrocławia to zbiór opowiadań będących owocem Kryminalnych Warsztatów Literackich, które od sześciu lat towarzyszą Międzynarodowemu Festiwalowi Kryminału Wrocław. Te krótkie utwory, autorstwa różnych osób, o rozmaitych zamysłach i bohaterach, łączy wspólne miejsce akcji – Wrocław oraz wspólni mentorzy doglądający procesu pisania. Książka składa się z dwudziestu pięciu krótkich form prozatorskich, o zbliżonej tematyce, tym samym miejscu akcji, autorstwa dwudziestu pięciu twórców. Jest to pozycja dla ściśle określonego grona odbiorców – czytelników kryminałów, gdyż prezentuje wyłącznie opowiadania z tego gatunku. Wykreowane historie prezentują świat przestępstw i wykroczeń, świat pościgów, dochodzeń, świat zbrodni i próby wymierzania kary, zachowania równowagi pomiędzy złem, a dobrem. Opowiadania traktują o niejasnych okolicznościach i wydarzeniach, przestępstwach popełnionych za sprawą różnych motywów (między innymi zazdrości i bezwzględn...

Trudno mówić o książkach, których treść pozostawia piętno, których historia mocno osiada w świadomości czytelnika, bezpowrotnie zmieniając jego spojrzenie na dany temat bądź zjawisko. O takich pozycjach niełatwo mówić, gdyż ubranie w słowa własnych emocji i odczuć, zwłaszcza gdy jest ich dużo i ciągle się mnożą, jest niezwykle kłopotliwe i wymaga znacznego wysiłku. Ten problem, skądinąd pożądany, gdyż chciałoby się trafiać wyłącznie na tak dobre i wymowne pozycje, dopadł mnie po lekturze Aminaty. Siły miłości , autorstwa Lawrence Hill. Książki, która definitywnie otwiera oczy na wiele tematów, w tym na niewolnictwo, handel ludźmi oraz wszelkiego rodzaju uprzedzenia i nietolerancje. Tytułowa bohaterka, Aminata, w wieku jedenastu lat została uprowadzona z rodzinnej miejscowości, brutalnie pozbawiona rodziców i wolności. Wraz z krajanami i ludźmi z sąsiadujących miejscowości została przetransportowana okrętem w niehumanitarnych warunkach do Karoliny Północnej, gdzie podzieliła los...